10. Yargı Paketi ile İnfaz Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler
4 Haziran 2025 tarihli Resmi Gazete ile yayımlanan Kanun No. 7550 Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Noterlik Kanunu, Türk Ceza Kanunu , Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun , 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda birtakım değişiklikler yapılmıştır.
İşbu yazımızda İnfaz Yasası olarak bilinen Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikler değerlendirilmektedir.
CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN’DA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1- DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ UYGULANARAK CEZANIN İNFAZI HALİNDE EN AZ 5 GÜN CEZA EVİNDE GEÇİRMESİ ZORUNLULUĞU GETİRİLMİŞTİR.
Kamoyuna 10. Yargı Paketi olarak tanıtılan değişiklik ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli bir hükümlünün, denetimli serbestlik tedbirinden yararlanabilmesi için ; hükümlünün ceza infaz kurumunda geçireceği sürenin hiçbir şekilde beş günden az olmaması kaydıyla koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması zorunlu hale getirilmektedir.
İlgili değişiklik sonrası mevcut yasal düzenleme şu şekildedir ;
Madde 105/A – (Ek: 5/4/2012-6291/1 md.)
(1) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. (Ek cümle:4/6/2025-7550/13 md.) Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.
2- İKİNCİ DEFA MÜKERRİRLER LEHİNE YAPILAN DÜZENLEME
04.06.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10. Yargı Paketi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 108. Maddesinde esaslı düzenlemeler yapılmıştır.
Yapılan düzenleme öncesindeki yasamızda ; ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda hükümlü , aldığı cezanın tamamını infaz kurumunda infaz etmekte ve koşullu salıverilmemektedir. Diğer bir deyişle ikinci tekerrür durumundaki cezayı 4/4 oranında infaz etmektedir.
04.06.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10. Yargı Paketi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 108. Maddesi 2. Fıkrasında yapılan düzenlemeyle ikinci defa mükerrirlerin mahkum olduğu ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının 39 yılını, müebbet hapis cezasının otuzüç yılını, birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılını infaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabileceği belirtilmektedir. İkinci defa mükerirlerin mahkum oldukları süreli hapis cezaları bakımından 3/4 kısmının infaz kurumunda iyi halli olarak geçirilmesi halinde koşullu salıverilmeden yararlanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.
İkinci defa mükerrirlerin infaz kurumunda geçirdiği sürenin iyi halli olup olmadığının tespitinde ise diğer mahkumlar gibi 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 89. maddesinde yer alan düzenleme göz önüne alınmaktadır.
Kanun metninin ilgili fıkralarında yapılan değişiklikler sonrası mevcut düzenleme şu şekildedir ;
Madde 108- (1) Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan;
a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının,
b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının,
c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının,
d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin,
İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır.
(2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz. (Ek cümle:4/6/2025-7550/14 md.) İkinci defa tekerrür halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır. (Ek cümle:4/6/2025-7550/14 md.) Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir.
3- ÖZEL İNFAZ USULÜNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
A. GECELEYİN İNFAZ VE HAFTA SONU İNFAZ USULÜNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
04.06.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 10. Yargı Paketi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Özel İnfaz Usulleri başlıklı 110. Maddesinde esaslı değişiklikler yapılmıştır.
Geceleyin infaz ve hafta sonu infaz usulü olarak adlandırılan infaz usulünün kimleri kapsayacağı kısmında genişletici bir değişiklik yapılmıştır. Kanun değişikliği öncesinde geceleyin infaz ve hafta sonu infaz usulünün kasten işlenen suçlar yönünden toplam 1 yıl 6 ay , taksirli suçlar yönünden ise toplam 3 yıl hapis cezası için geçerliyken yapılan değişiklik sonrası kasten işlenen suçlar yönünden toplam 3 yıl, taksirli suçlar yönünden ise toplam 5 yıl hapis cezası olacak şekilde kapsamı genişletilmiştir.
Bir diğer değişiklik ile hafta sonu infaz usulünün hafta içi günlerde de uygulanabilmesine imkan tanınmıştır. Yapılan değişikliğe göre hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının düzen ve işleyişine göre ceza infaz kurumu tarafından, süresi aynı olmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabileceği hükmolunmuştur.
İlgili kanun değişiklikleri sonrasında mevcut düzenleme şu şekildedir ;
Madde 110- (Değişik:14/4/2020-7242/50 md.)
(1) İnfaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının;
a) Her hafta cuma günleri saat 19.00’da girmek ve pazar günleri aynı saatte çıkmak suretiyle hafta sonları,
b) Hafta sonları hariç, her gün saat 19.00’da girmek ve ertesi gün saat 07.00’de çıkmak suretiyle geceleri,
Ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verebilir. (Ek cümle:4/6/2025-7550/15 md.) (a) bendinde belirtilen infaz usulü, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının düzen ve işleyişine göre ceza infaz kurumu tarafından, süresi aynı olmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilir.
B. KONUTTA İNFAZ USULÜNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Özel İnfaz Usulleri başlıklı 110. maddesi ikinci fıkrası kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş olanların mahkum oldukları toplam bir yıl ; yetmiş yaşını bitirmiş olanların toplam iki yıl ve yetmiş beş yaşını bitirmiş olanların mahkum oldukları toplam üç yıl hapis cezasının infazını , konutta geçirebilmelerine dair düzenlemedir.
04.06.2025 tarihinde yasalaşan düzenleme ile konutta infaz usulünün kapsamının genişletilmesi için kanun hükmünde yer alan ceza sınırlarında artırıma gidilmiş ve seksen yaşını bitirmiş kişilerin mahkum oldukları toplam altı yıl hapis cezası için konutta infaz imkanı tanınabileceği belirtilmişitr.
Düzenleme sonrası mevcut kanuni düzenleme şu şekildedir ;
(2) Mahkûmiyete konu suç nedeniyle doğmuş zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine dair hukukî sorumlulukları saklı kalmak üzere;
a) Kadın, çocuk veya altmışbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam üç yıl,
b) Yetmiş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam dört yıl,
c) Yetmişbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam beş yıl,
d) (Ek:4/6/2025-7550/15 md.) Seksen yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam altı yıl,
veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
C. HASTALIK VE ENGELLİLİK SEBEBİYLE KONUTTA İNFAZ USULÜ
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Özel İnfaz Usulleri başlıklı 110. maddesi üçüncü fıkrasında yapılan düzenleme ile hastalık veya engellilik sebebiyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezalarını konutlarında çektirilebileceği belirtilmiştir.
Söz konusu hastalık ve engellilik sebebinin madde hükmünde belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı , diğer bir deyişle konutta infaz usulünü gerektirip gerektirmediği hususunda 5275 sayılı Yasanın 16.maddesi 3. Fıkrasında yer alan ve Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan raporun esas alınacağı belirtilmiştir.
Bu fıkra hükmü uyarınca hakkında konutta infaz usulü uygulanan hükümlülerin durumu Cumhuriyet başsavcılığınca birer yıllık dönemlere göre 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre İnceleme sonuçlarına göre hükümlünün iyileştiğinin tespit edilmesi halinde infaz hâkimi, cezanın konutta çektirilmesine dair kararı kaldırır.
Yapılan düzenleme sonrası mevcut kanuni düzenleme şu şekildedir ;
(3) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere hapis cezasına mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlerin cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. Mahkûmun durumu, Cumhuriyet başsavcılığınca birer yıllık dönemlere göre 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre incelettirilir. İnceleme sonuçlarına göre hükümlünün iyileştiğinin tespit edilmesi halinde infaz hâkimi, cezanın konutta çektirilmesine dair kararı kaldırır. Mahkûm, denetimli serbestlik müdürlüğü ve bulunduğu yer kolluk makamlarınca izlenir. Toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazların kullanılması suretiyle takibi zorunludur. Bu fıkrada yazılı yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi hâlinde cezanın konutunda çektirilmesine dair karar infaz hâkimliğince kaldırılır. Mahkûm, denetimli serbestlik müdürlüğü ve bulunduğu yer kolluk makamlarınca izlenir. Toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazların kullanılması suretiyle takibi zorunludur. Bu fıkrada yazılı yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi hâlinde cezanın konutunda çektirilmesine dair karar infaz hâkimliğince kaldırılır.
4. ÖZEL İNFAZ USULÜ HAKKINDA GENEL HÜKÜMLER VE DENETİMLİ SERBESTLİKLE İLİŞKİSİ
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Özel İnfaz Usulleri başlıklı 110. maddesi beşinci fıkrasında yapılan düzenleme ile hakkında özel infaz usulü uygulananlar hakkında da koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.
Söz konusu değişiklik sonrası mevcut kanuni düzenleme şu şekildedir ;
(5) (Değişik:4/6/2025-7550/15 md.) Cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı hükümleri uygulanır.
Hastalık veya engellilik sebebiyle konutta infaz ile kadın mahkumların doğum sebebiyle konutta infaz düzenlemeleri hariç olmak üzere özel infaz usulünün kimler hakkında uygulanmayacağı ise kanunun dokuzuncu fıkrasında yapılan değişiklik ile genişletilmiştir. Söz konusu değişikliğe göre ; özel infaz rejimleri 105/A maddesi altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilenler hakkında uygulanmayacağı belirtilerek kapsamı genişletilmiştir.
Söz konusu değişiklik sonrası mevcut kanuni düzenlemenin ilgili fıkrası şu şekildedir ;
(9) Üçüncü ve dördüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri;
a) Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
b) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
c) Adlî para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler,
d) Koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler,
e) (Ek:4/6/2025-7550/15 md.) 105/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilenler,
hakkında uygulanmaz.
5. GEÇİCİ 10.MADDE’DE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE 5 GÜN CEZAEVİNDE KALINMASI ŞARTINI ÖNGÖREN DEĞİŞİKLİĞİN HANGİ SUÇLARA UYGULANABİLECEĞİ SORUNU
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un Geçici 10. Maddesi 8.fıkrasında yapılan düzenleme ile ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilebilme
imkân tanınmasına yönelik olarak 108 inci maddede yapılması öngörülen değişikliğe uyum sağlamak amacıyla maddenin sekizinci fıkrasında “veya ikinci defa mükerrir olup 31/7/2023 tarihi itibarıyla bu cezanın infazı için ceza infaz kurumunda bulunan” ibaresinin çıkarılması suretiyle değişiklik yapılmıştır. Böylelikle, uygulamada yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi hedeflenmiştir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a eklenen Geçici 11. Madde ile , Kanun’un 105/A maddesinde yapılan ve denetimli serbestliğe ayrılması için 5 gün ceza evinde kalınması şartını öngören değişikliğin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmayacağı belirtilmiştir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanuna eklenen Geçici 11. Madde şu şekildedir ;
“GEÇİCİ MADDE 11- (1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.”
6. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
4 Haziran 2025 tarihli Resmi Gazete ile yayımlanan Kanun No. 7550 Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İnfaz Kanun’unda yapılan değişiklikler değerlendirildiğinde, Kanun Koyucunun denetimli serbestlik hükümleri uygulanarak cezanın infazı hakkında yaptığı değişiklik ile hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerektiğine dair değişikliği Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile birlikte en azından tutarlı olarak değerlendirilmiştir.
Bunun karşısında konutta infaz, hafta sonu infaz , hafta içi infaz ve geceleyin infaz gibi özel infaz rejimleri üzerinde yapılan düzenlemelerle bu tür infaz biçimlerinin kapsamı genişletilmiştir. Örneğin 110.madde 2.fıkra a bendinde yapılan değişiklik ile kadın, çocuk veya altmışbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam üç yıl’ın konutta infaz şeklinde infazı mümkün hale gelmiştir.
Ancak ülkemiz hakkındaki kriminolojik verileri değerlendirildiğinde özellikle çocukların gerek Türk Ceza Kanunu gerek Çocuk Koruma Kanunu ve gerekse de İnfaz Kanunu’ndaki indirim hali göz önüne alınarak suçlarda kullanıldıkları veya suç işlemeye teşvik edildikleri görülmektedir.
Yapılan kanuni değişikliklerin bu şekilde istismar edilmesi ihtimali bulunmaktadır. Diğer yandan özel infaz rejimleri uygulamakla ceza infazının kapsamını genişletilmesi ve ikinci defa mükerrerlerin koşullu salıverilmeden yararlanmasına imkan açan düzenlemeler ; Türk Ceza Kanunu’nda yapılan ve toplumdaki cezasızlık algısını değiştirmeye çalışan düzenlemeler ile tutarsız bir durum içermektedir.
Kamoyuna 10. Yargı Paketinde olarak tanıtılan ve özellikle Geçici 10. Madde 2. fıkrasında yapılması beklenen düzenleme ise kanun teklifinde yer almamıştır. Bu husus, kanun değişiklikleri yapılırken toplumun gereklerinden ziyade politik kaygıların ön planda olduğu kanısını güçlendirmektedir. İnfaz kanununda yapılan değişiklikler kamoyunda tartışılan konuları içermediğinden olası bir seçim/ halk oylaması ihtimalinde tekrar kanun değişiklikleri olabileceği şimdiden ifade edilmektedir. Bu husus, istikrarlı bir infaz rejimi sisteminin oluşmasını da engellemektedir.
