2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler ve Öğrenci Affı
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda Yapılan Son Değişiklikler ve Öğrenci Affı Düzenlemesi Kamuoyunda “Öğrenci Affı” ve “Yükseköğretim Reformu” olarak adlandırılan 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 09.08.2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu kanun ile yükseköğretim mevzuatında akademik kadrolar , idari yapılandırma, disiplin hükümleri ve Yükseköğretim kurumlarının yetkileri konusunda kapsamlı değişiklik yapılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na Geçici Madde 85 eklenerek öğrenci affı ihdas edilmiş, bunun yanı sıra 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesinde yapılan kalıcı değişikliklerle azami öğrenim süreleri, sınav hakları, uygulamalı eğitimler ve ara sınıf öğrencilerinin durumuna ilişkin esaslar yeniden düzenlenmiştir.
Bu yazımızda, 7592 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda yapılan değişiklikler; öğrenci affının hukuki rejimi, azami öğrenim süreleri, Tıp Fakülteleri ve uygulamalı derslerin özel durumu çerçevesinde bütüncül olarak değerlendirilecektir.
I. Geçici Madde 85 Kapsamında Öğrenci Affı Düzenlemesi
A- Affın Kapsamı ve Haktan Yararlanacak Kişiler
7592 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 85. madde uyarınca; yükseköğretim kurumlarından (hazırlık, önlisans, lisans, lisansüstü) her ne sebeple olursa olsun (kendi isteğiyle ilişiği kesilenler dahil) ilişiği kesilmiş olanlar ile bir yükseköğretim programını kazanmış olmasına rağmen zamanında kayıt yaptırmamış olan adaylara öğrenimlerine geri dönme imkânı tanınmıştır.
B- Kapsam Dışı Tutulan Haller (İstisnalar)
Kanun koyucu, af düzenlemesinin sınırlarını çizerken kamu düzeni ve güvenliğini gözeterek belirli suçlardan mahkûm olanları kapsam dışı bırakmıştır. Buna göre:
-Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi ağır suçlardan mahkûmiyeti kesinleşenler,
-Terör örgütlerine veya devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı tespit edilenler,
-Sahte belge düzenleyerek kayıt yaptıran veya belgede sahtecilik sebebiyle kaydı iptal edilenler,
bu af düzenlemesinden yararlanamayacaktır.
C- Başvuru Usulü, Süresi ve Hak Düşürücü Esaslar
İlgililerin, kanunun yürürlük tarihi olan 9 Ağustos 2026 tarihinden itibaren 4 ay içinde (en geç 9 Aralık 2026 mesai bitimine kadar) ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.
Askerlik Engeli Bulunanlar: Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini ifa etmekte olanlar için 4 aylık süre duracak; bu kişiler terhis tarihlerini takip eden 2 ay içinde başvurmaları halinde af kapsamındaki haklardan faydalanabileceklerdir.
Şartları sağlayan öğrenciler, 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı itibarıyla eğitimlerine başlayabileceklerdir.
D- Eş Değer Programlara Yatay Geçiş ve Açıköğretim İmkânı
Aftan yararlanarak kayıt yaptıran öğrenciler, üniversiteye giriş yaptıkları yıldaki taban puanlarının geçmek istedikleri programın ilgili yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olması şartıyla yatay geçiş başvurusunda bulunabilirler. Ayrıca, yeniden öğrenci statüsü kazananların YÖK tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde açıköğretim fakültelerindeki eş değer programlara geçiş yapmalarına da olanak sağlanmıştır.
Kanun koyucu bu düzenleme ile eğitim hakkının kesintiye uğraması nedeniyle doğan mağduriyetleri gidermeyi, bireylerin anayasal eğitim ve öğrenim hakkını yeniden tesis etmeyi ve atıl kalan insan kaynağını tekrar yükseköğretim sistemine kazandırmayı amaçlamıştır.
II. 2547 Sayılı Kanun m. 44/c Kapsamında Azami Öğrenim Süreleri, Sınav Hakları ve Uygulamalı Eğitimler
7592 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44. maddesinin (c) fıkrasında yapılan kalıcı değişiklikle, azami öğrenim sürelerini dolduran öğrencilerin hukuki durumları, ek sınav hakları ve uygulamalı derslerin rejimi yeniden düzenlenmiştir.
A- Kanun Değişikliği Metni ve Son Sınıf Öğrencilerinin Durumu
Kanun koyucu, azami süre sonundaki sınav ve tekrar haklarını düzenlerken madde metninde şu hükme yer vermiştir:
“Ancak azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörn eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik/uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilir.”
Bu hüküm uyarınca:
Son sınıf seviyesine ulaşmış öğrencilere, başarısız oldukları veya hiç almadıkları dersler için iki ek sınav hakkı tanınmıştır.
Tek bir yazılı sınavla değerlendirilmesi mümkün olmayan laboratuvar, atölye, klinik uygulama veya staj gibi uygulamalı dersler için ise öğrenciye ilgili dersi/stajı bir defaya mahsus baştan alma ve devam etme (tekrarlama) hakkı verilmiştir.
Bu sınavlar veya staj tekrarları sonucunda başarısız ders sayısını 1 ila 5 derse düşüren öğrencilere, bu dersleri ve stajları tamamlayabilmeleri için ek öğrenim süreleri tanınmaktadır.
B- Tıp Fakülteleri Özelinde “İntörn Eğitimi Dönemi Hariç Son Sınıf” Kavramı
Tıp ve sağlık bilimleri fakültelerinde müfredatın özel yapısı nedeniyle maddede geçen bu ibare uygulama açısından farklılık taşımaktadır.
Tıp fakültelerinde 6 yıllık eğitimin 4 ve 5. sınıfları klinik staj, 6. sınıfı ise intörnlük dönemidir. Tıp fakültelerinde teorik ve staj sonu sınavı içeren son akademik aşama 5. sınıf olduğundan; bu maddeden yararlanabilecek “son sınıf öğrencisi”, 5. sınıfa ulaşmış (veya 5. sınıf stajlarını tamamlayıp 6. sınıfa geçmiş) öğrenci olarak tanımlanmıştır.
6.sınıftaki intörnlük eğitimi klasik sınavla değil, klinik mesai ve nöbet disipliniyle yürütüldüğünden kanun koyucu bu dönemi “ek sınav” tanımının dışında tutmuş; eksik kalan intörnlük süreçlerinin bilfiil çalışılarak ve devam şartı sağlanarak tamamlanmasını esas almıştır.
C– Ara Sınıf Öğrencilerine Ek Sınav Hakkının Verilmemesi ve İlişik Kesme Esası
Yapılan değişiklikle ara sınıf öğrencilerine verilen ek sınav hakları konusunda da değişikliğe gidilmiştir.
Azami öğrenim süresini doldurduğu halde henüz son sınıf seviyesine gelememiş (örneğin lisans programlarında 1, 2 veya 3. sınıfta; Tıp Fakültelerinde ise 1, 2, 3 veya 4. sınıfta bulunan) ara sınıf öğrencilerine ek sınav veya staj tekrarlama hakkı tanınmamıştır.
Öğrencilerin ara sınıflardaki eksik staj veya derslerini tamamlayarak üst sınıfa geçmelerine imkân tanınmamış; azami süreyi dolduran ara sınıf öğrencilerinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin doğrudan kesileceği emredici hüküm altına alınmıştır.
